محمد حسن خان اعتماد السلطنه
916
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1031 هجرى - سنهء 1621 مسيحى ] آسيا - در اين سال ندر محمّد خان برادر امامقلى خان پادشاه ماوراء النهر پاينده ميرزا نام اوزبك را به ايلچيگرى به دربار شاه عبّاس فرستاد و بعضى هدايا مصحوب ايلچى مشار اليه ارسال داشت از جمله چهل و پنج رأس اسب قرقيزى و حصارى و بدخشانى بود و شاه عبّاس اين ايلچى را با نامهء مودت علامه معاودت داد . هم در اين سال در روز آخر ماه جمادى الثانيه موكب شاه عبّاس از اصفهان متوجّه خراسان گرديد و منزل به منزل مىرفت تا در فراه خبر مخالفت و قلعهدارى عبد العزيز خان حاكم قندهار مسموع شد . شاه عبّاس خسرو سلطان پازوكى را با جمعى به قلعهء زمينداور مأمور كرد و خود به جانب قندهار راند و حكم به محاصرهء قلعهء قندهار داد و كار بر محصورين تنگ شده از در استيمان درآمدند و قلعه را تسليم نمودند ، پس از فتح قندهار شاه عبّاس به هرات آمد . هم در اين سال چند نفر از پسران عرب محمّد سلطان خوارزم شاه پسر حاجم خان با پدر بناى مخالفت را گذاشتند ، از آنجا كه حاجم خان پدر عرب محمّد سلطان چنان كه پيش ذكر كردهايم به معاونت شاه عبّاس به حكمرانى خوارزم نايل شده بود پسر او عرب محمد سلطان نيز مستظهر به امداد شاه عبّاس گشته پسر مطيع خود اسفنديار خان را به دربار شاه عبّاس فرستاد و استمداد نمود ، شاه عبّاس فرامين به حكام استرآباد و تراكمه صاين خانى نوشته آنها را به تقويت عرب محمد سلطان مأمور و او به تقويت مشار اليهم مجدّدا استقلال يافت و ابو الغازى سلطان برادر اسفنديار خان در اطاعت پدر با او موافقت كرد . هم در اين سال ايلچيان ماوراء النهر از جانب امامقلى خان به حضور شاه عبّاس آمده و عهد اتّحاد بستند و سبب فتنهء اوزبك در صفحات خراسان وجود رستم محمّد خان بن ولى محمّد خان اوزبك را قرار دادند و استدعا كردند كه او از آن حدود حركت كند ، شاه عبّاس به موجب استدعاى ايشان رستم محمّد خان را با خود به عراق آورد و در اين ولايت الكا داد . هم در اين سال در هرات خبر فتح قلعهء هرموز كه به دست امامقلى خان امير الامراى فارس و امداد انگليس صورتپذير شده بود مسموع شاه عبّاس گرديد . اين جزيره در اين اوان به تصرّف پرتوغاليها بود بلكه از آن جزيره تجاوز كرده به ساحل آمده قلعهاى بنا نموده